March 2026

Ang Sinaunang Ugat ng Pandaigdigang Pagpapalitan sa Asya at Pasipiko Ang konsepto ng globalisasyon ay madalas na iniuugnay sa makabagong panahon, ngunit ang mga sinaunang sibilisasyon sa Asya at Pasipiko ay matagal nang nakikipag-ugnayan at nagpapalitan ng kultura. Ang Silk Road o Daan ng Seda, isang malawak na network ng mga ruta ng kalakalan, ang nagsilbing ugat ng pandaigdigang palitan mula pa noong ika-2 siglo BCE. Dito dumadaloy hindi lamang mga kalakal tulad ng seda, porselana, at pampalasa kundi pati…

Pambungad: Ang Pagnanais ng Sangkatauhan na Tumungo sa Kalawakan Ang paglalakbay sa kalawakan ay isa sa pinakadakilang tagumpay ng sangkatauhan. Mula sa mga sinaunang panaginip na makalipad patungo sa mga bituin hanggang sa pagtatayo ng mga permanenteng istasyon sa orbit, ang pag-unlad ng teknolohiyang pangkalawakan ay isang kuwento ng pambihirang pagkamalikhain, katapangan, at internasyonal na pakikipagtulungan. Ang artikulong ito ay maglalahad ng komprehensibong kasaysayan at paghahambing ng mga pangunahing sandata sa paggalugad na ito: ang rocket, ang satellite, at ang…

Ang Labanan sa Ating Isip: Rational at Intuitive Thinking Sa bawat desisyon, mula sa pagpili ng almusal hanggang sa pagpapasya sa isang bilyong-piso na pamumuhunan, may dalawang pangunahing puwersa na naglalaban sa ating isip: ang rational thinking at ang intuitive thinking. Ang rational thinking ay ang sistematiko, lohikal, at batay sa ebidensyang proseso. Samantala, ang intuitive thinking—na kilala rin bilang “kutob” o “pakiramdam”—ay ang mabilis, awtomatiko, at kadalasang emosyonal na tugon. Sa konteksto ng Latin America, isang rehiyon na mayaman…

Ang Utak: Ang Pinaka-Kumplikadong Organ sa Iyong Katawan Ang utak ay ang sentral na kontrol center ng buong katawan, isang organ na tumitimbang lamang ng humigit-kumulang 1.4 na kilo ngunit kumokonsumo ng 20% ng ating enerhiya. Binubuo ito ng halos 86 bilyong neurons at trilyon-trilyong koneksyon na tinatawag na synapses. Ang pag-aaral sa utak, o neuroscience, ay isang larangang pinauunlad ng mga institusyon tulad ng University of the Philippines Manila – College of Medicine at pandaigdigang sentro tulad ng National…

Ang Pagdating ng Human Augmentation sa Kontinente ng Africa Ang human augmentation ay ang direktang pagpapahusay ng kakayahan ng tao sa pamamagitan ng teknolohikal na mga interbensyon. Ito ay sumasaklaw mula sa mga prosthetics at implant hanggang sa mga genetic na modipikasyon at direktang interpase ng utak-sa-kompyuter. Habang ang usaping ito ay madalas na tinalakay sa konteksto ng Silicon Valley o Helsinki, ang Africa ay isang aktibo at kritikal na larangan para sa pag-unlad at paggamit nito. Ang kontinente, na…

Ang Pangunahing Pag-unawa sa Robotics at Automation Ang robotics ay ang sangay ng inhinyeriya at agham na sumasaklaw sa pagdidisenyo, pagbuo, pagpapatakbo, at paggamit ng mga robot. Ang automation naman ay ang teknolohiya sa pamamahala ng isang proseso o pamamaraan gamit ang mga awtomatikong sistema na kaunti o walang interbensyon ng tao. Bagama’t magkaugnay, ang robotics ay kadalasang pisikal na pagmamanipula ng kapaligiran, samantalang ang automation ay maaaring puro software, tulad ng isang algorithm sa Facebook na nag-aayos ng iyong…

Ang Pundasyon: Ano ang Wika sa Lens ng Agham? Ang wika ay hindi lamang isang kasangkapan sa komunikasyon; ito ay isang kumplikadong sistemang kognitibo at kultural na natatangi sa species ng Homo sapiens. Sa larangan ng lingguwistika, ang wika ay binubuo ng isang hanay ng mga tuntunin (gramatika) at isang leksikon (bokabularyo) na nagpapahintulot sa pagbuo at pag-unawa ng walang katapusang bilang ng mga pangungusap. Ang disiplinang ito ay pinangunahan ng mga pigura tulad nina Ferdinand de Saussure ng Switzerland,…

Ang Tunay na Kahulugan ng Pag-Asenso sa Lipunan Ang social mobility ay ang kakayahan ng isang tao o pamilya na baguhin ang kanilang kalagayang sosyo-ekonomiko sa loob ng isang henerasyon, o kaya naman ay mula sa isang henerasyon papunta sa susunod. Sa rehiyon ng Timog Asya—na binubuo ng India, Pakistan, Bangladesh, Nepal, Sri Lanka, Bhutan, Maldives, at Afghanistan—ang usaping ito ay masalimuot at puno ng hamon. Ang konsepto ng pag-ahon sa kahirapan o pag-angat sa antas ng pamumuhay ay sentro…

Ang Pundasyon ng Maayos na Pag-iisip: Bakit Mahalaga ang Lohika at Kritikal na Pag-iisip Sa isang mundo na puno ng impormasyon, maling balita, at kumplikadong mga isyu, ang kakayahan sa lohikal at kritikal na pag-iisip ay naging mahalagang kasanayan para sa pag-unawa at pagpapasya. Ang lohika ay ang pag-aaral ng wastong pangangatwiran, isang sistema ng mga prinsipyo upang matukoy ang bisa ng isang argumento. Ang kritikal na pag-iisip naman ay ang aktibong, maingat, at disiplinadong proseso ng pag-iisip upang suriin,…

Ang Pangunahing Konsepto: Ano ang Global Warming at Pagbabago ng Klima? Ang global warming ay tumutukoy sa pangmatagalan at tuluy-tuloy na pagtaas ng average na temperatura ng ibabaw ng Daigdig, pangunahin sanhi ng mga gawain ng tao. Ang pagbabago ng klima naman ay mas malawak na konsepto na sumasaklaw sa lahat ng epekto ng tumataas na temperatura, kabilang ang mga pagbabago sa mga pattern ng ulan, pagtaas ng antas ng dagat, matinding panahon, at pagbabago sa mga ecosystem. Sa North…